دانشیار آموزش پزشکی، گروه آموزش پزشکی، مرکز مطالعات و توسعه آموزش علوم پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد، یزد، ایران. ، S.heydari.287@gmail.com
چکیده: (14 مشاهده)
آموزش حرفههای سلامت در سالهای اخیر با تحولاتی بنیادین روبهرو شده است؛ تحولاتی که از گسترش هوش مصنوعی و فناوریهای دیجیتال تا ضرورت ارزشیابی اصیل، آموزش بینحرفهای، عدالت آموزشی و تقویت مسئولیت اجتماعی را دربرمیگیرد. بررسی مباحث مطرحشده در کنفرانس AMEE 2026 نشان میدهد که این موضوعات جدا از یکدیگر نیستند، بلکه همگی به یک هدف مشترک مربوط میشوند: تربیت حرفهمندانی شایسته، قابل اعتماد، همدل و آماده برای پاسخگویی به نیازهای پیچیده سلامت.
یکی از مهمترین مباحث، نقش هوش مصنوعی و مدلهای زبانی بزرگ در آموزش استدلال بالینی بود. این فناوریها میتوانند به تولید سناریوهای آموزشی، ارائه بازخورد، یادگیری شخصیسازیشده و تمرین تصمیمگیری کمک کنند؛ اما استفاده نادرست از آنها ممکن است موجب وابستگی، تضعیف تفکر مستقل و کاهش مهارتهای بالینی شود. ازاینرو، دانشجویان و اعضای هیئت علمی باید علاوه بر مهارتهای حرفهای، با سواد هوش مصنوعی، سوگیری الگوریتمی، حریم خصوصی، امنیت دادهها و محدودیتهای این ابزارها نیز آشنا شوند.در این میان، ارزشیابی اصیل اهمیت ویژهای دارد. ارزشیابی نباید تنها بر حفظ اطلاعات یا موفقیت در آزمونهای منفرد متمرکز باشد، بلکه باید توانایی فراگیر را در بهکارگیری دانش، تصمیمگیری، ارتباط، کار تیمی و مسئولیتپذیری در موقعیتهای واقعی یا شبیهسازیشده بسنجد. حرکت به سمت ارزشیابی پیوسته، چندمنبعی و برنامهای میتواند اعتبار تصمیمهای آموزشی و اعتماد جامعه به دانشآموختگان را افزایش دهد.آموزش بینحرفهای نیز باید از همکاری صوری میان رشتهها فراتر رود و بر مسائل واقعی بیماران و نظام سلامت استوار شود. همکاری مؤثر میان اعضای تیم سلامت، برای کاهش خطا، بهبود ارتباط و ارتقای کیفیت مراقبت ضروری است. همچنین طرح موضوعاتی مانند یادگیری از شکست، عدالت آموزشی، حمایت از افراد دارای معلولیت و مسئولیت اجتماعی نشان میدهد که آموزش پزشکی باید محیطی ایمن، فراگیر و پاسخگو ایجاد کند.
برای دانشگاههای علوم پزشکی کشور، این مباحث میتواند نقشه راهی برای آینده باشد: تدوین سیاست روشن برای استفاده مسئولانه از هوش مصنوعی، بازنگری در روشهای ارزشیابی، توسعه آموزش بینحرفهای مبتنی بر محیط کار، ایجاد فرهنگ گفتوگو درباره خطا و شکست، حمایت از پژوهشهای مسئلهمحور، توجه به عدالت و دسترسی، و پیوند دادن برنامههای درسی با نیازهای واقعی جامعه. تحقق این اهداف نیازمند مشارکت آموزشگران، دانشجویان، مدیران، سیاستگذاران، بیماران و سایر ذینفعان است. در نهایت، آینده آموزش پزشکی زمانی مطلوب خواهد بود که فناوری با اخلاق، یادگیری با مراقبت، و آموزش با مسئولیت اجتماعی پیوند بخورد.
نوع مطالعه:
نامه به سردبير |
موضوع مقاله:
آموزش پزشكي دریافت: 1405/6/21 | پذیرش: 1405/6/21 | انتشار: 1405/7/6