fa jalali 1403 11 1 gregorian 2025 2 1 19 4 online 1 fulltext

fa سخن سردبیر 956 956 http://jmed.ssu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-23-43&slc_lang=fa&sid=1 2025/03/16 1403/12/26 2025/03/16 1403/12/26 Masoud Mirzaei shahid Sadoughi University of Medical Sciences, Yazd, Iran مسعود میرزایی Yes دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد

fa پیامدهای کاربرد یادگیری خرد (میکرولرنینگ) در آموزش پزشکی: یک مطالعه مروری مقدمه: یادگیری مؤثر نتیجه آموزش صحیح در یک محیط مناسب و از طریق روش های خلاقانه، فراگیر و تشویقی است. این مطالعه با هدف بررسی رویکرد جدید فعال یادگیری خرد و پیامدهای استفاده از آن در آموزش پزشکی انجام شد. روش بررسی: این مطالعه مروری روایتی از طریق جستجوی منابع فارسی و انگلیسی در پایگاه‌های معتبر علمی ملی و بین‌المللی شامل SID، Magiran، PubMed، Science Direct و Scopus، و موتور جستجوی Google Scholar، با استفاده از کلیدواژه‌های یادگیری خرد، میکرولرنینگ، دانشجو، و آموزش پزشکی در بازه زمانی 2015 تا 2024 میلادی انجام شد. فرایند انتخاب مقالات براساس نمودار PRISMA انجام شد و کیفیت مقالات منتخب با استفاده از ابزارهای STROB و CASP مورد ارزیابی قرار گرفت. پس از حذف مقالات تکراری، عنوان و چکیده مقالات باقیمانده بررسی و مقالات غیرمرتبط با موضوع مطالعه حذف شدند؛ سپس متن کامل مقالات باقیمانده مورد بررسی قرار گرفت.  نتایج: در مجموع، 16 مقاله وارد مطالعه شدند. نتایج حاصل از بررسی مطالعات حاکی از آن بود که یادگیری خرد به دلایل سهولت دسترسی، ارتقای یادگیری فعال، ذخیره زمان و بهره‌وری بالا منجر به تسهیل فرایند یاددهی- یادگیری می‌شود. استفاده از این روش در آموزش پزشکی، می‌تواند به پیامدهای مثبتی از جمله افزایش دانش، مهارت، مشارکت، علاقه، انگیزه، روحیه کار گروهی، اعتمادبه نفس و رضایتمندی فراگیران منجر گردد. نتیجه‌گیری: گنجاندن روش یادگیری خرد در برنامه درسی دانشجویان علوم پزشکی می‌تواند موجب ارتقای دانش و مهارت، تغییر نگرش فراگیران و بهبود فرایند درمان و مراقبت از بیماران شود.   Introduction: Effective learning results from correct education in an appropriate setting and through creative, inclusive, encouraging methods. This study aimed to investigate the new active approach of microlearning and the consequences of its use in medical education. Method: This narrative review was compiled by searching Persian and English Iranian and international scientific databases, including SID, Magiran, PubMed, Science Direct, and Scopus, and the Google Scholar search engine, using keywords such as “education,” “learning,” “ microlearning,” “student,” and “medical education,” from 2015 to 2024. The articles selection process was based on the PRISMA diagram, and the quality of the selected articles was assessed using the STROBE and CASP tools. After removing duplicate articles, the titles and abstracts of the remaining articles were reviewed, and unrelated articles were removed. Then, the full text of the 16 articles was reviewed. Results: The study included 16 articles in total.  Microlearning facilitates the teaching-learning process in learners due to its ease of access, flexibility, promotion of active learning, time-saving, and high productivity. Microlearning in medical education can improve learner knowledge acquisition and retention, skills and performance, participation, interest, teamwork, motivation, self-confidence, and satisfaction. Conclusion: Using the microlearning method in the curriculum of medical sciences students can lead to the improvement of knowledge and skills, change the attitudes of learners, and improve the process of treatment and care for patients.   Education, Medical education, Student, Microlearning, Learning آموزش, آموزش پزشکی, دانشجو, میکرولرنینگ, یادگیری خرد, یادگیری 957 970 http://jmed.ssu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1492-1&slc_lang=fa&sid=1 2025/03/162024/12/22 1403/10/2 2025/03/162025/02/25 1403/12/7 Zahra Farsi Professor, PhD Nursing Department, Nursing School, Aja University of Medical Sciences, Tehran, Iran زهرا فارسی zahrafarsi2021@gmail.com 0000000251540758 No استاد، گروه دکترای پرستاری، دانشکده پرستاری، دانشگاه علوم پزشکی آجا، تهران، ایران. ُSomayeh Azarmi Assistant Professor, Military Nursing Department, Nursing School, Aja University of Medical Sciences, Tehran, Iran سمیه آزرمی azarmi1363@gmai.com 0000000200159025 Yes استادیار، گروه پرستاری نظامی، دانشکده پرستاری، دانشگاه علوم پزشکی آجا، تهران، ایران.

fa نیازهای دانشجویان نوورود پرستاری برای حرفه‌ای شدن؛ تبیین تجارب دانشجویان و دانش آموختگان مقدمه: دانشجویان نوورود پرستاری برای گذار به حرفه‌ای شدن، نیازهای آموزشی متنوعی دارند که باید شناسایی و برآورده شوند. این مطالعه با بررسی تجارب دانش‌آموختگان و دانشجویان سال چهارم پرستاری، به شناسایی این نیازها پرداخته تا به مسئولان آموزشی در تسهیل مسیر حرفه‌ای شدن دانشجویان کمک کند. روش بررسی: این مطالعه در سال ۱۴۰۳ در دانشکده پرستاری مامایی شهید صدوقی یزد به روش تحلیل محتوای کیفی انجام شد. داده‌ها با نمونه‌گیری هدف‌مند و از طریق یک جلسه بحث گروهی متمرکز و ۱۵ مصاحبه نیمه‌ساختارمند با ۲۹ دانشجو و دانش‌آموخته پرستاری جمع‌آوری شدند. تحلیل داده‌ها بر اساس روش گرانهام و لاندمن انجام و اعتبار آن با معیارهای گوبا و لینکلن تأیید شد.  نتایج: فرایند تجزیه و تحلیل اطلاعات منجر به پیدایش 458 کد اولیه ،84 کداصلی، هشت زیرمضمون و سه مضمون گردید مضامین اصلی و مضامین فرعی تحلیل کیفی شامل نقشه راه یادگیری (پیکره بندی آموزشی، خودکارآمدی تحصیلی)، توانمندی حرفه‌ای (تعهد و ارزشهای حرفه‌ای، نظام حرفه‌ای، فرایند اجتماعی شدن) و توسعه فردی (یادگیری خودراهبر،.مهارتهای بین فردی، آمادگی برای مسیرحرفه‌ای آینده) بودند. نتیجه‌گیری: نتایج این مطالعه بر لزوم رویکردی جامع و یکپارچه در آموزش پرستاری تأکید می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهد که برای تسهیل حرفه‌ای شدن، علاوه بر مهارت‌های علمی، توسعه فردی و حرفه‌ای نیز باید مورد توجه قرار گیرد. این نتایج می‌تواند به طراحان برنامه‌های آموزشی کمک کند تا با درک نیازهای دانشجویان، برنامه‌هایی طراحی کنند که آن‌ها را برای نقش‌های حرفه‌ای آماده‌تر سازد. اجرای این برنامه‌ها می‌تواند به بهبود کیفیت خدمات پرستاری و سلامت جامعه بینجامد.   Introduction: New nursing students have diverse educational needs that must be recognized and met to transition to professionalization. This study examined the experiences of graduates and fourth-year nursing students to identify these needs to help educational authorities facilitate students' path to professionalization. Method: This study was conducted in 2024 at the Shahid Sadoughi School of Nursing and Midwifery in Yazd using qualitative content analysis. Data were collected via purposive sampling through a focus group discussion session and 15 semi-structured interviews with 29 nursing students and graduates. Data analysis was performed based on the Granham and Landman method, and its validity was confirmed with the Guba and Lincoln criteria. Results: The data analysis resulted in 458 primary codes, 84 main codes, eight subthemes, and three themes. The main themes and subthemes of the qualitative analysis included learning roadmap (educational configuration, academic self-efficacy), professional competence (professional commitment and values, professional system, socialization process), and personal development (self-directed learning, interpersonal skills, preparation for future professional path). Conclusion: The results of this study emphasize the need for a comprehensive and integrated approach to nursing education. The findings indicate that to facilitate professionalization, in addition to academic skills, personal and professional development should also be considered. These results can help educational program designers understand students' needs and design programs that better prepare them for professional roles. The implementation of these programs may enhance the quality of nursing services and community health.   Nursing education, Nursing student, Needs assessment, Professionalization, Qualitative research آموزش پرستاری, دانشجوی پرستاری, نیازسنجی, حرفه‌ای شدن, تحقیق کیفی 971 985 http://jmed.ssu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1318-1&slc_lang=fa&sid=1 2025/03/162024/12/222024/12/1 1403/9/11 2025/03/162025/02/252025/03/16 1403/12/26 Sara Heydari Assistant professor, Department of Medical Education, Medical Education and Development Center, Shahid Sadoughi University of Medical Sciences, Yazd, Iran. سارا حیدری S.heydari.287@gmail.com https://orcid.org/0000-0003-0033-7028 No استادیار، گروه آموزش پزشکی، مرکز مطالعات و توسعه آموزش علوم پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید صدوقی، یزد. Zahra Namjou Instructor, Research Center for Nursing and Midwifery Care, Non-Communicable Diseases Research Institute, Department of Nursing, School of Nursing and Midwifery, Shahid Sadoughi University of Medical Sciences, Yazd, Iran. زهرا نامجو az.namjou@gmail.com https://orcid.org/0000-0001-7115-8807 No مربی، مرکز تحقیقات مراقبت های پرستاری و مامایی، پژوهشکده بیماری های غیر واگیر، گروه پرستاری، دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی، یزد، ایران. Mahnaz Antikchi Instructor, Research Center for Nursing and Midwifery Care, Non-Communicable Diseases Research Institute, Department of Nursing, School of Nursing and Midwifery, Shahid Sadoughi University of Medical Sciences, Yazd, Iran. مهناز آنتیک چی m_anticchi@yahoo.com https://orcid.org/000-0002-7654-320X No مربی، مرکز تحقیقات مراقبت های پرستاری و مامایی، پژوهشکده بیماری های غیر واگیر، گروه پرستاری، دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی، یزد، ایران. Mahdi Askari zaman Nursing student, Student Research Committee, Shahid Sadoughi University of Medical Sciences, Yazd, Iran. مهدی عسکری زمان Mhdyskry07@gmail.com https://orcid.org/0009-0003-9252-469 No دانشجوی پرستاری، گروه کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی، یزد، ایران. Fatemeh Bakhshi Assistant professor, Research Center for Nursing and Midwifery Care, Non-Communicable Diseases Research Institute, Department of Nursing, School of Nursing and Midwifery, Shahid Sadoughi University of Medical Sciences, Yazd, Iran. فاطمه بخشی fateme.bakhshii@gmail.com https://orcid.org/0000-0002-9238-0340 Yes استادیار، مرکز تحقیقات مراقبت های پرستاری و مامایی، پژوهشکده بیماری های غیر واگیر، گروه پرستاری، دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی، یزد، ایران.

fa طراحی آموزشی چارچوب یادگیری خرد در برنامه های آموزشی: یک مطالعه مروری حیطه‌ای مقدمه: مطالعه حاضر با هدف مرور اصول طراحی آموزشی و جریان یادگیری در فرایند یادگیری خرد در برنامه های آموزشی انجام شده است. روش بررسی: مطالعه حاضر از مروری حیطه‌ای (Scoping review) است. این مطالعه در پاسخ به این سؤال که برای طراحی محتوا و جریان آموزشی با رویکرد یادگیری خرد لازم است چه اصولی رعایت شود، انجام شده است. بدین منظور جستجو با استفاده از واژه‌های کلیدی شاملMicro learning, principle,  Instructional design , Micro Content, Learning Flow در پایگاه های دادهPubMed, Scopus وGoogle Scholar، به زبان انگلیسی و بدون محدودیت زمانی انجام شده است. معیار ورود مطالعاتی بودند که اصول طراحی و اجرای یادگیری خرد را بحث کرده بودند. نتایج: براساس بررسی متون انجام شده نتایج نشان داد که برای طراحی محتوای یادگیری خرد، دو چارچوب "طراحی محتوای خرد" و "طراحی جریان یادگیری خرد" باید مورد توجه قرار گیرد. طراحی محتوای یادگیری خرد بر روی اجرای مواد آموزشی تمرکز دارد در حالی که طراحی جریان یادگیری بر روی سازماندهی محتوای یادگیری متمرکز است. نتیجه‌گیری: در طراحی آموزشی چارچوب یادگیری خرد، به کارگیری اصول طراحی محتوای خرد شامل تعاملی کردن، تقطیع محتوای آموزشی در مدت محدود و همچنین جریان یادگیری بر ساختارهای اجتماعی-حمایتی، به کارگیری رسانه های آموزشی متنوع و بازخورد آنی توصیه شده است. رعایت استراتژی های بارشناختی و یادگیری چندرسانه‌ای در چارچوب یادگیری خرد تولید می‌شود.   Introduction: This study aimed to review the instructional design principles and learning flow frameworks that underpin the microlearning approach. The study aimed to identify the key principles that should guide the design of content and instructional flow in the microlearning framework. Method: The present study is a scoping review. A comprehensive search was performed using relevant keywords, including "microlearning," "instructional design," "micro-content," and "learning flow," in the PubMed, Google Scholar, and Scopus databases, without any time restrictions. The inclusion criteria were studies discussing principles for designing and implementing microlearning approach. Results: The literature review revealed that two distinct frameworks are essential for designing effective microlearning content: "microlearning content design" and "microlearning flow design." Microlearning content design focuses on educational materials development, whereas microlearning flow design centers on the organization of learning content to facilitate optimal learning outcomes. Conclusion: The findings of this study suggest that microlearning content design should incorporate interactive content, chunked courses with a single learning objective, and concise time frames. Furthermore, the learning flow principle should be guided by a social-supportive structure, varied media formats and immediate feedback. Moreover, the use of cognitive load theory strategies, and multimedia learning principles to create an effectual microlearning framework for faculty development suggest.   Instructional Design, Microlearning, Microlearning flow, Micro-Content یادگیری خرد, طراحی آموزشی, طراحی محتوای خرد, جریان یادگیری, تئوری بارشناختی, یادگیری چندرسانه ای 986 1000 http://jmed.ssu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-336-11&slc_lang=fa&sid=1 2025/03/162024/12/222024/12/12024/09/23 1403/7/2 2025/03/162025/02/252025/03/162025/02/23 1403/12/5 Fatemeh Keshmiri Department of Medical Education, Education Development Center, Shahid Sadughi University of Medical Sciences, Yazd, Iran. فاطمه کشمیری drkeshmiri1400@gmail.com 0000-0002-6791-2579 Yes گروه آموزش پزشکی، مرکز مطالعات و توسعه آموزش علوم پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی، یزد، ایران. Atefe sadat Heidari MSc, Health Technology Assessment, Student Research Committee, Shahid Sadughi University of Medical Sciences, Yazd, Iran. عاطفه السادات حیدری asadat.heydari@gmail.com https://www.orcid.org/0000-0001-7021-3085 No کارشناسی ارشد، ارزیابی فناوری سلامت، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی، یزد، ایران. Amir Houshang Mehrparvar Industrial Diseases Research Center, Shahid Sadoughi University of Medical Sciences, Yazd, Iran امیرهوشنگ مهرپرور ah.mehrparvar@gmail.com No گروه آموزشی طب کار، مرکزتحقیقات بیماری ناشی از صنعت، دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد، ایران.

fa مطالعه نظام‌مند مبانی فلسفی-اجتماعی برنامه درسی الکترونیکی در بستر آموزش پزشکی مقدمه: برای موفقیت در اجرای برنامه درسی، داشتن مبانی استوار ضروری است و برنامه درسی الکترونیکی نیز از این قاعده مستثنی نیست. بنابراین، این پژوهش با هدف شناسایی مبانی فلسفی اجتماعی برنامه درسی الکترونیکی در آموزش پزشکی انجام شد. روش بررسی: پژوهش حاضر از نوع مطالعه نظام‌مند تلفیقی بود. دامنه پژوهش شامل مطالعات در بازه زمانی 1392 تا 1402  بود. جهت شناسایی پژوهش‌ها، جستجوی نظام‌مندی در پایگا‌ه‌های الکترونیکی و موتورهای جست و جوی داده داخلی مانند نورمگز، مگیران، سیویلیکا و خارجیIJET ، وGoogle scholar ،Eric ،Scopus ،Science direct انجام و 28 پژوهش مرتبط تحلیل شدند که برای کنترل کیفیت کدهای استخراجی از اعتبار‌ توصیفی، ‌‌تفسیری، ‌نظری ‌و عملی‌ استفاده شد. در نهایت داده‌ها با استفاده از تحلیل مضمون تحلیل شد. نتایج: یافته‌ها نشان داد 81 مفهوم معرفت شناختی باز فلسفی اجتماعی حمایت کننده از برنامه درسی الکترونیکی مورد استفاده قرار گرفته که براساس نوع نگاه معرفتی می‌توان آنها را در 6 مبنای معرفت‎شناختی رئالیسم، اگزیستانسیالیسم، نسبیت‌گرایی، ارتباط گرایی، هستی‌شناسی و عملگرایی تقسیم بندی کرد. در نهایت براساس فرایند کدگذاری انتخابی نیز مفاهیم احصاء شده به سه مقوله اصلی؛ اثبات گرایی، تعبیری و تفسیری و انتقادی و رهایی بخش طبقه‌بندی شدند. نتیجه‌گیری: همواره در فرایند آموزش از دوران مدرنیزم تا پسا مدرنیزم، رویکرد اثباتی به عنوان کمک کننده به دیدگاه معرفت شناسی انتقادی نیاز بوده و نمی‌توان به طور قطعی از آن صرف نظر کرد. لذا به برنامه‎ریزان درسی پزشکی پیشنهاد می‌شود که برای طراحی برنامه درسی الکترونیکی از مختصات این عناصر در کنار رویکرد انتقادی استفاده نمایند.   Introduction: Solid foundations are essential to successfully implementing a curriculum, and e-curriculums are no exception. Therefore, this study aimed to identify the socio-philosophical foundations of e-curriculums in medical education. Method: The present study was a systematic review. The scope of the research included studies from 2014 to 2024. A systematic search was conducted in electronic databases to identify studies, and internal data search engines such as Normags, Magiran, Civica, foreign IJET, Google Scholar, Eric, Scopus, Science Direct, and 28 related studies were analyzed. Descriptive, interpretive, theoretical, and practical validity were used to control the quality of the extracted codes. Finally, the data were analyzed using content analysis. Results: The findings showed that 81 open philosophical social epistemological concepts supporting the electronic curriculum were used, which can be divided into six epistemological bases of realism, existentialism, relativism, relationalism, ontology, and pragmatism based on the type of epistemological perspective. Finally, based on the selective coding process, the counted concepts were classified into three main categories: positivism, interpretive and interpretive, and critical and emancipatory. Conclusion: In the process of education from the modernist to postmodernist era, the positivist approach has always been needed as a helper to the critical epistemological perspective and cannot be definitively ignored. Therefore, it is suggested that the medical curriculum planners use the characteristics of these elements along with the deprecating approach to design an electronic curriculum.Keywords: Ethical challenges, advanced technologies, medical education     Philosophical foundations, Social foundations, Electronic curriculum, Medical education مبانی فلسفی, مبانی اجتماعی, برنامه درسی الکترونیکی, آموزش پزشکی 1001 1018 http://jmed.ssu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1496-1&slc_lang=fa&sid=1 2025/03/162024/12/222024/12/12024/09/232025/01/13 1403/10/24 2025/03/162025/02/252025/03/162025/02/232025/03/8 1403/12/18 saeid sharifi rahnemo Assistant Professor, Educational Development Center (EDC), Hamadan University of Medical Sciences, Hamadan, Iran سعید شریفی رهنمو rahnmo.70sh@gmail.com 0000-0002-1601-1674 No استادیار، مرکز مطالعات و توسعه آموزش علوم پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران. Azadeh Mozayani Monfared Assistant Professor, Heart Department, Faculty of Medicine, Hamadan University of Medical Sciences, Hamadan, Iran آزاده مزینی منفرد a.mozayani@umsha.ac.ir 0000-0003-1174-4518 No استادیار، گروه قلب، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران. Masoomeh seidi Assistant Professor, Educational Development Center (EDC), Hamadan University of Medical Sciences, Hamadan, Iran معصومه صیدی seidimasoomeh@gmail.com 0000-0001-8473-9571 Yes استادیار، مرکز مطالعات و توسعه آموزش علوم پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران. Seyyed Mohammad Masoumi Assistant Professor, Department of Islamic Studies, Faculty of Medicine, Hamadan University of Medical Sciences, Hamadan, Iran سید محمد معصومی mmasomi@gmail.com 0000-0002-6492-0573 No استادیار، گروه معارف اسلامی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران. majid sharifi rahnemo PhD Student of curriculum studies, Allameh Tabatabai University, Tehran, Iran مجید شریفی رهنمو m.sharifirahnmo.70@gmail.com 0009-0004-0197-4007 No دانشجوی دکتری مطالعات برنامه درسی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.

fa چالش‌های اخلاقی کاربرد فناوری‌های نوین در آموزش پزشکی: مرور حیطه‌ای مقدمه: ورود فناوری‌های نوین به سیستم آموزش پزشکی، علی‌رغم دستاوردها و پیشرفت‌های وسیعی که به دنبال داشته، چالش‌های جدیدی از جمله مسائل اخلاقی که موضوعی حیاتی به شمار می‌رود نیز به همراه داشته است. لذا مطالعه‌ی حاضر با هدف مرور چالش‌های اخلاقی فناوری‌های نوین در آموزش پزشکی انجام شد. روش بررسی: این مطالعه از نوع مروری حیطه‌ای و در پنج مرحله بر اساس دستورالعمل PRISMA-ScR انجام شد. این روش شامل چارچوب پنج‌مرحله‌ای شناسایی سؤال پژوهش، شناسایی مطالعات مرتبط، غربال‌گری و انتخاب مطالعات، استخراج و پردازش داده‌ها و خلاصه‌سازی و گزارش نتایج است. جمع‌آوری داده‌ها از سه پایگاه داده Scopus، Web of Science و PubMed در تاریخ ۴/۹/۱۴۰۳ بدون محدودیت زمانی و زبانی انجام پذیرفت. نتایج: از 829 مقاله‌ی یافت‌شده در جستجوی اولیه، 35 مقاله وارد مطالعه شد. نتایج نشان داد مهم‌ترین چالش اخلاقی مشترک در فناوری‌های نوین مانند هوش مصنوعی، شبیه‌سازها، کلان‌داده‌ها، فناوری اطلاعات و رسانه‌های اجتماعی دیجیتال شامل حفظ حریم خصوصی، سوگیری و عدم مسئولیت‌پذیری بود. در فناوری چاپ سه‌بعدی نیز چالش‌های اخلاقی شامل کاهش تعامل انسانی و نقض حق مالکیت معنوی بود. نتیجه‌گیری: آینده‌ آموزش پزشکی در گرو یافتن توازنی هوشمندانه میان به‌کارگیری فناوری و حفظ ارزش‌های انسانی است. اعمال قوانین و مقررات روشن، طراحی و پیاده‌سازی چارچوب‌های اخلاقی عملی، آموزش مهارت‌های فناوری اخلاق‌محور به دانشجویان و نظارت مستمر بر پیامدها می‌تواند راه‌گشای استفاده‌ی مسئولانه، منصفانه و اخلاق‌مدار از فناوری‌های نوین در آموزش پزشکی باشد.   Introduction: The integration of advanced technologies into the medical education system, while bringing extensive achievements and advancements, has also introduced significant challenges, including vital ethical issues. Therefore, the present study was conducted to review the ethical challenges of modern technologies in medical education. Method: This study is a scoping review conducted in five stages based on the PRISMA-ScR guidelines. The strategy follows a five-step framework: identifying the research question, identifying relevant studies, screening and selecting studies, extracting and processing data, and summarizing and reporting results. Data was collected from three databases: Scopus, Web of Science, and PubMed on November 25, 2024, without any time or language restrictions. Results: The study included 35 articles out of 829 found in the initial search. The results showed that the most important common ethical challenges in modern technologies such as artificial intelligence, simulators, big data, information technology, and digital social media included privacy protection, bias, and lack of accountability. In 3D printing technology, ethical challenges also included reduced human interaction and violation of intellectual property rights. Conclusion: The future of medical education depends on finding an intelligent balance between the use of technology and the preservation of human values. Implementing clear laws and regulations, designing and implementing practical ethical frameworks, teaching ethics-oriented technology skills to students, and continuously monitoring outcomes can pave the way for responsible, fair, and ethical use of modern technologies in medical education.   Ethical challenges, Advanced technologies, Medical education چالش‌های اخلاقی, فناوری‌های نوین, آموزش پزشکی 1019 1041 http://jmed.ssu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1493-1&slc_lang=fa&sid=1 2025/03/162024/12/222024/12/12024/09/232025/01/132024/12/28 1403/10/8 2025/03/162025/02/252025/03/162025/02/232025/03/82025/03/8 1403/12/18 Shayan Khaje Hosaini Department of Technological Entrepreneurship, Faculty of Entrepreneurship, University of Tehran, Tehran, Iran شایان خواجه حسینی shayan.hosaini@hmail.com 0009-0005-3643-7372 No دانشجوی دکتری کارآفرینی،گروه کارآفرینی فناورانه، دانشکده کارآفرینی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. Mahdi Khayatan Department of Technological Entrepreneurship, Faculty of Entrepreneurship, University of Tehran, Tehran, Iran مهدی خیاطان khayatan@ut.ac.ir 0000-0001-6042-6757 Yes دانشجوی دکتری کارآفرینی،گروه کارآفرینی فناورانه، دانشکده کارآفرینی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. Hossein Sadeghi Department of Corporate Entrepreneurship, Faculty of Entrepreneurship, University of Tehran, Tehran, Iran حسین صادقی hosadeghi@ut.ac.ir 0000-0002-4513-6177 No گروه کسب و کار جدید، دانشکده کارآفرینی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. Feze Ebrahimi Department of Knowledge and Information Science, University of Isfahan, Isfahan, Iran فضه ابراهیمی ebrahimif@yahoo.com 0000-0002-6709-8327 No دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی، گروه علم اطلاعات و دانش شناسی، دانشگاه اصفهان ، اصفهان، ایران.

fa تبیین دلایل افزایش سنوات تحصیلی دانشجویان و ارائه راهکارهای ارتقای وضعیت موجود، از دیدگاه دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه علوم پزشکی تبریز (مطالعه کیفی) مقدمه: سنوات تحصیلی، مدت زمان مشخصی است که دانشجو در این زمان باید تحصیل کرده و تحصیل خود را به اتمام برساند. پژوهش حاضر با هدف تبیین عوامل مؤثر بر افزایش سنوات تحصیلی دانشجویان دانشکده مدیریت و اطلاع رسانی پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تبریز و ارائه راهکارهای مؤثر در کاهش مدت زمان سنوات تحصیلی انجام شده است. روش بررسی: این مطالعه یک مطالعه کیفی با رویکرد تحلیل محتوا است. جامعه آماری پژوهش شامل تمام دانشجویان واجد شرایط(دارای سنوات تحصیلی) تحصیلات تکمیلی دانشکده مدیریت و اطلاع رسانی پزشکی در سال 1400 و 1401 بود که 48 نفر از آن‌ها با استفاده از روش تمام شماری انتخاب شدند، به‌منظور گردآوری داده‌های پژوهش از سه ابزار مصاحبه، بررسی اسناد و بررسی متن درخواست‌های سنوات دانشجویان استفاده شده است. به‌منظور تحلیل داده‌ها از روش تحلیل محتوا استفاده گردید. نتایج: یافته‌های پژوهش بیانگر 2 دسته عوامل و مشکلات شخصی و عوامل مربوط به دانشگاه است که در تأخیر تحصیلی دانشجویان تاثیرگذار بودند. مشکلات شخصی شامل؛ شاغل بودن، مشکلات خانوادگی، هم‌زمانی تحصیل با اپیدمی کرونا، دور بودن محل تحصیل از محل سکونت، محدودیت اینترنت، فاصله زمانی تحصیل بین مقطع کارشناسی و کارشناسی ارشد و طولانی شدن جمع‌آوری داده‌های پایان‌نامه بیان گردید و عوامل مربوط به دانشگاه نیز شامل عدم همکاری اساتید، طولانی شدن مراحل تأیید پروپوزال، سخت گیری قوانین پژوهشی درمورد انتشار مقالات و سخت‌گیری اساتید درمورد روند دفاع پایان‌نامه مطرح شد. نتیجه‌گیری: کاهش مراحل تأیید پایان‌نامه در سطح دانشگاه، آغاز فرایند پایان‌نامه حین تحصیل (ترم های ابتدایی تحصیل)، توانمند شدن علمی در خصوص تدوین پایان‌نامه در حین تحصیل از جمله راهکارهای ارتقای وضعیت فعلی سنوات تحصیلی دانشجویان می‌باشد.   Introduction: Study duration refers to the specific period a student must complete their education. This study aims to elucidate the factors contributing to the prolonged study duration among students of the Faculty of Management and Medical Informatics at Tabriz University of Medical Sciences and to provide effectual strategies for reducing this duration. Methods: This qualitative study was conducted using a content analysis approach. The research population included all eligible graduate students (those with extended study duration) from the Faculty of Management and Medical Information in 2021 and 2022. A total of 48 students were selected using a census method. Data collection was conducted using three different tools: interviews, document reviews, and analysis of students' extension requests. Content analysis was employed to analyze the data. Results: The interview findings indicated two categories of influential factors: personal issues and university-related factors. Personal issues included employment, family problems, the overlap of studies with the COVID-19 pandemic, the distance between the university and residence, internet limitations, time gaps between undergraduate and graduate studies, and prolonged data collection. University-related factors included a lack of cooperation from professors, delays in proposal approval, strict research regulations concerning articles, and professors' rigorous demands during the thesis defense process. Conclusion: Reducing the stages of thesis approval at the university level, initiating the thesis process during the initial semesters of study, and enhancing scientific capabilities regarding thesis writing during the study period are among the strategies to improve the current situation of students' study duration.   Student, Solution, University, Higher education, Qualitative study دانشجو, راهکار, دانشگاه, آموزش عالی, مطالعه کیفی 1042 1054 http://jmed.ssu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-591-4&slc_lang=fa&sid=1 2025/03/162024/12/222024/12/12024/09/232025/01/132024/12/282024/10/22 1403/8/1 2025/03/162025/02/252025/03/162025/02/232025/03/82025/03/82025/02/19 1403/12/1 Raana gholamzadeh nikjoo Health Policy and Management Department, Tabriz Health Services Management Research Center, Faculty of Management and Medical Informatics, Tabriz University of Medical Sciences, Tabriz, Iran. رعنا غلامزاده نیکجو r.gholamzade@gmail.com No دانشگاه علوم پزشکی تبریز،تبریز، ایران. Fazrnaz Jamshidi Aghdam Bachelor's Degrees in Healthcare Services Management, Faculty of Management and Medical Informatics, Tabriz University of Medical Sciences, Tabriz, Iran ّفرناز جمشیدی اقدم No کارشناس مدیریت خدمات بهداشتی درمانی ،دانشکده مدیریت و اطلاع رسانی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تبریز،تبریز، ایران. Maryam Behjat Bachelor's Degrees in Healthcare Services Management, Faculty of Management and Medical Informatics, Tabriz University of Medical Sciences, Tabriz, Iran مریم بهجت Yes کارشناس مدیریت خدمات بهداشتی درمانی ،دانشکده مدیریت و اطلاع رسانی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تبریز،تبریز، ایران.

fa ارائه بازخورد حاصل از تجربیات برگزاری آزمون صلا حیت بالینی دوره دندانپزشکی عمومی  هدف اصلی هر سیستم آموزشی، انجام موفق فرایند یادگیری است که یکی از روشهای دستیابی به این هدف، ارائه بازخورد مؤثر به دانشجویان درباره فعالیتهایشان در طول دوره یادگیری است. بازخورد منبع اصلی تغییر در عملکرد دانشجو محسوب می‌شود و زمانی ارزشمند است که تفاوت بین نتایج مطلوب و نتایج واقعی حاصل از عملکرد دانشجو را نشان دهد و تحریک کننده تغییر باشد. دانشجویان پزشکی و دندانپزشکی پس از گذراندن چند آزمون حیاتی و تعیین‌کننده، فارغ‌التحصیل و با تمامی موفقیتهای حاصل، مجوز آغاز فعالیت حرفه‌ای مستقل خود را دریافت می‌کنند.  The main aim of any educational system is the successful completion of the learning process, and one of the ways to achieve this goal is to provide effective feedback to students about their activities during the learning period. Feedback is considered the main source of change in student performance and is valuable when it shows the difference between the desired results and the actual results of student performance and stimulates change. After passing several crucial and decisive exams, medical and dental students graduate and with all the achievements, receive a license to begin their independent professional activities. Clinical Competency Examination, General Dentistry, Feedback آزمون صلاحیت بالینی؛ دوره دندانپزشکی عمومی؛ بازخورد 1055 1057 http://jmed.ssu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1479-1&slc_lang=fa&sid=1 2025/03/162024/12/222024/12/12024/09/232025/01/132024/12/282024/10/222024/10/12 1403/7/21 2025/03/162025/02/252025/03/162025/02/232025/03/82025/03/82025/02/192024/10/30 1403/8/9 Mehrdad Shahraki Assistant Professor of Department of Maxillofacial surgery, School of Dentistry, Zahedan University of Medical Sciences, Zahedan, Iran مهرداد شهرکی mehrdadshahraki7100@gmail.com 0000-0001-6368-7880 No استادیار گروه آموزشی جراحی فک و صورت ، دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی زاهدان، زاهدان، ایران Sadra Amirpourharadasht Resident of maxillofacial surgery, Department of Maxillofacial surgery, School of Dentistry, Zahedan University of Medical Sciences, Zahedan, Iran صدرا امیرپور هره دشت sadraharadasht@gmail.com 0000-0003-3419-5654 No دستیار تخصصی گروه آموزشی جراحی فک و صورت ، دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی زاهدان، زاهدان، ایران. Mohammad Rasoul Asadi Student Research Committee (Corresponding Author), School of Dentistry, Oral and Dental Disease Research Center, Zahedan University of Medical Sciences, Zahedan, Iran محمدرسول اسعدی mohammadrasadi378@gmail.com 0009-0003-5057-9006 Yes کمیته تحقیقات دانشجویی، مرکز تحقیقات بیماری های دهان و دندان، دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی زاهدان، زاهدان، ایران.

fa رویکردی نوین در آموزش پزشکی، استفاده از هوش مصنوعی در گراندراند های پزشکی کاربرد هوش مصنوعی (AI) در مراقبت‌های بهداشتی مدرن توجه زیادی را به‌ویژه در آموزش بالینی پزشکی به خود جلب کرده است،. یکی از حوزه‌هایی که امروزه هوش مصنوعی به‌طور فزاینده‌ای در آن ادغام می‌شود، گراندراندهای پزشکی (MGRs)  است که جلسات آموزشی معمول در آموزش پزشکی بالینی به شمار می‌روند. هدف از گراندراندهای پزشکی توسعه یادگیری و همکاری بین تیم مراقبت بهداشتی از طریق بحث در مورد موارد بالینی، پروتکل‌های درمانی و آگاهی از آخرین پیشرفت‌های پزشکی روز است (1).   The application of artificial intelligence (AI) in modern healthcare has attracted much attention, especially in clinical medical education. One area where AI is increasingly being integrated today is medical grand rounds (MGRs), which are common training sessions in clinical medical education. The goal of medical grand rounds is to promote learning and collaboration among the healthcare team through discussion of clinical cases, treatment protocols, and awareness of the latest medical advances (1). Grand Round, artificial intelligence, medical education گراند راند, هوش مصنوعی, آموزش پزشکی 1058 1059 http://jmed.ssu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1490-2&slc_lang=fa&sid=1 2025/03/162024/12/222024/12/12024/09/232025/01/132024/12/282024/10/222024/10/122024/12/4 1403/9/14 2025/03/162025/02/252025/03/162025/02/232025/03/82025/03/82025/02/192024/10/302025/01/4 1403/10/15 Reza Abdollahi PhD Student in Nursing, Department of Nursing, Faculty of Nursing and Midwifery, Urmia University of Medical Sciences, Urmia, Iran رضا عبدالهی درشکی rezaabdollahi97@yahoo.com 0000-0002-6742-9712 No دانشجوی دکتری تخصصی پرستاری، گروه پرستاری، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی ارومیه، ارومیه، ایران. Yousef Mohammadpour Assistant Professor, PhD in Medical Education, Faculty Member, Urmia University of Medical Sciences, Iran یوسف محمدپور mohammadpour.yousef@gmail.com 0000-0001-5078-733X Yes استادیار، دکتری تخصصی آموزش پزشکی، عضو هیت علمی، دانشگاه علوم پزشکی ارومیه، ایران.

fa هوشمندسازی؛ تحولی بنیادین در آموزش در پرستاری رشته پرستاری، به عنوان یکی از حساس‌ترین و پراهمیت‌ترین رشته‌های علوم پزشکی، به طور مداوم در حال تحول و پیشرفت است. با پیشرفت روزافزون تکنولوژی، هوشمندسازی آموزش در این رشته نه تنها ضروری، بلکه اجتناب‌ناپذیر به نظر می‌رسد (1, 2). هوشمندسازی آموزش پرستاری به معنای ادغام فناوری‌های نوین و اطلاعات دیجیتال در فرآیند یادگیری و آموزش پرستاران است و هدف اصلی آن؛ بهبود کیفیت آموزش و آماده‌سازی بهتر پرستاران برای مواجهه با چالش‌های واقعی در محیط‌های بالینی می‌باشد. Nursing, as one of the most sensitive and important fields of medical science, is constantly evolving and progressing. With the increasing advancement of technology, smart education in this field seems not only necessary but also inevitable (1, 2). Smart education in nursing means integrating new technologies and digital information into the learning and education process of nurses, and its main goal is to improve the quality of education and better prepare nurses to face real challenges in clinical settings. Intelligent Technology, Education, Nursing هوشمندسازی, آموزش, پرستاری 1060 1061 http://jmed.ssu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1491-1&slc_lang=fa&sid=1 2025/03/162024/12/222024/12/12024/09/232025/01/132024/12/282024/10/222024/10/122024/12/42024/12/25 1403/10/5 2025/03/162025/02/252025/03/162025/02/232025/03/82025/03/82025/02/192024/10/302025/01/42025/02/2 1403/11/14 fatemeh dehghani Instructor, Department of Nursing, Meybod School of Nursing, Shahid Sadoughi University of Medical Sciences, Yazd, Iran فاطمه دهقانی fatemehdehghani65.6@gmail.com 0000-0003-0763-9942 No مربی،گروه پرستاری، دانشکده پرستاری میبد، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید صدوقی ، یزد، ایران. َAdel Eftekhari Assistant Professor, PhD in Health in Disasters and Emergencies, Department of Nursing, Meybod School of Nursing, Shahid Sadoughi University of Medical Sciences, Yazd, Iran عادل افتخاری adel.eftekhari.66@gmail.com 0000-0001-7961-2699 Yes استادیار، دکترای تخصصی سلامت در بلایا و فوریت ها، گروه پرستاری، دانشکده پرستاری میبد، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید صدوقی ، یزد، ایران.