Journal of Medical Education and Development
مجله مركز مطالعات و توسعه آموزش علوم پزشكي يزد
jmed
Medical Sciences
http://jmed.ssu.ac.ir
1
admin
2251-7065
2251-8266
fa
jalali
1404
12
1
gregorian
2026
3
1
20
4
online
1
fulltext
fa
بررسی عوامل مؤثر بر تمرکز کلاس درس در دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی زابل -1404
Investigation of Factors Affecting Classroom Concentration among Students of Zabol University of Medical Sciences – 2025
آموزش پزشكي
Medical Education
پژوهشي
Research
<span style="font-size:11pt"><span style="line-height:115%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri="" style="font-family:"><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">مقدمه:</span></span></span></b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> با توجه به اهمیت تمرکز در کلاس در پیشرفت تحصیلی، این مطالعه با هدف بررسی عوامل مؤثر بر تمرکز در کلاس درس از دیدگاه دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی زابل انجام شد.</span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:"Times New Roman","serif""></span></span></span></span></span></span></span></span><br>
<span style="font-size:11pt"><span style="line-height:115%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri="" style="font-family:"><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">روش بررسی:</span></span></span></b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> این مطالعه مقطعی توصیفی-تحلیلی در سال 1404 در دانشگاه علوم پزشکی زابل انجام شد. 240 نفر از دانشجویان به روش نمونهگیری طبقهبندیشده (متناسب با تعداد دانشجویان هر دانشکده) وارد مطالعه شدند. دادهها با استفاده از پرسشنامه 25 سوالی عوامل مؤثر بر تمرکز دانشجویان در کلاس درس مهرعلی زاده و در سه حیطه استاد، دانشجو و محیط جمع آوری شد. تحلیل دادهها با استفاده از </span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">SPSS</span></span></span><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> و آزمون آماری تی مستقل در سطح معنیداری کمتر از 05/0 انجام شد.</span></span></span></span></span></span></span></span><br>
<span style="font-size:11pt"><span style="line-height:115%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri="" style="font-family:"><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">نتایج:</span></span></span></b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> بالاترین میزان نمره تمرکز به حیطه استاد(59/0</span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">±</span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">81/2) تعلق داشت و به ترتیب بعد از آن حیطه محیط(77/0</span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">±</span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">65/2) و دانشجو(52/0</span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">±</span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">51/2) قرار گرفت. همچنین ساعت10 تا 12 و 16 تا 18 بهترین زمان برای کلاس گزارش شد. نتایج نشان داد که عواملی چون یکنواخت بودن صدای استاد، جنسیت متفاوت استاد با دانشجو، داشتن تغذیه مطلوب پیش از کلاس، داشتن درگیری فکری فردی، اتکا به گروه جزوهنویسی و وجود نور و تهویه مناسب در کلاس بهطور معنیداری بین دو جنس متفاوت است(05></span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">p</span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">).</span></span></span></span></span></span></span></span><br>
<span style="font-size:11pt"><span style="line-height:115%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri="" style="font-family:"><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">نتیجهگیری:</span></span></span></b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> بر اساس نتایج، تمرکز در سطح متوسط قرار دارد و وابسته به متغیرهای فردی میباشد. پیشنهاد میشود که اساتید بر بهبود تعاملات خود با دانشجویان و ارائه بازخورد بهموقع و هدفمند تمرکز کنند. برگزاری کلاسها در ساعات اوج تمرکز، بهبود شرایط محیطی کلاسها، مانند نورپردازی، تهویه، و طراحی ارگونومیک، میتواند به افزایش تمرکز و کاهش خستگی ذهنی کمک کند.</span></span></span></span></span></span></span></span><br>
<span style="font-size:11pt"><span style="line-height:115%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri="" style="font-family:"><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">کلیدواژهها:</span></span></span></b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> تمرکز، کلاس درس، دانشجویان، علوم پزشکی</span></span></span></span></span></span></span></span><br>
<span style="font-size:11pt"><span style="line-height:115%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri="" style="font-family:"><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">مقدمه:</span></span></span></b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> با توجه به اهمیت تمرکز در کلاس در پیشرفت تحصیلی، این مطالعه با هدف بررسی عوامل مؤثر بر تمرکز در کلاس درس از دیدگاه دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی زابل انجام شد.</span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:"Times New Roman","serif""></span></span></span></span></span></span></span></span><br>
<span style="font-size:11pt"><span style="line-height:115%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri="" style="font-family:"><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">روش بررسی:</span></span></span></b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> این مطالعه مقطعی توصیفی-تحلیلی در سال 1404 در دانشگاه علوم پزشکی زابل انجام شد. 240 نفر از دانشجویان به روش نمونهگیری طبقهبندیشده (متناسب با تعداد دانشجویان هر دانشکده) وارد مطالعه شدند. دادهها با استفاده از پرسشنامه 25 سوالی عوامل مؤثر بر تمرکز دانشجویان در کلاس درس مهرعلی زاده و در سه حیطه استاد، دانشجو و محیط جمع آوری شد. تحلیل دادهها با استفاده از </span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">SPSS</span></span></span><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> و آزمون آماری تی مستقل در سطح معنیداری کمتر از 05/0 انجام شد.</span></span></span></span></span></span></span></span><br>
<span style="font-size:11pt"><span style="line-height:115%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri="" style="font-family:"><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">نتایج:</span></span></span></b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> بالاترین میزان نمره تمرکز به حیطه استاد(59/0</span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">±</span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">81/2) تعلق داشت و به ترتیب بعد از آن حیطه محیط(77/0</span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">±</span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">65/2) و دانشجو(52/0</span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">±</span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">51/2) قرار گرفت. همچنین ساعت10 تا 12 و 16 تا 18 بهترین زمان برای کلاس گزارش شد. نتایج نشان داد که عواملی چون یکنواخت بودن صدای استاد، جنسیت متفاوت استاد با دانشجو، داشتن تغذیه مطلوب پیش از کلاس، داشتن درگیری فکری فردی، اتکا به گروه جزوهنویسی و وجود نور و تهویه مناسب در کلاس بهطور معنیداری بین دو جنس متفاوت است(05></span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">p</span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">).</span></span></span></span></span></span></span></span><br>
<span style="font-size:11pt"><span style="line-height:115%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri="" style="font-family:"><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">نتیجهگیری:</span></span></span></b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> بر اساس نتایج، تمرکز در سطح متوسط قرار دارد و وابسته به متغیرهای فردی میباشد. پیشنهاد میشود که اساتید بر بهبود تعاملات خود با دانشجویان و ارائه بازخورد بهموقع و هدفمند تمرکز کنند. برگزاری کلاسها در ساعات اوج تمرکز، بهبود شرایط محیطی کلاسها، مانند نورپردازی، تهویه، و طراحی ارگونومیک، میتواند به افزایش تمرکز و کاهش خستگی ذهنی کمک کند.</span></span></span></span></span></span></span></span><br>
<br>
<span style="font-size:11pt"><span style="line-height:115%"><span style="tab-stops:right 468.0pt 472.5pt"><span calibri="" style="font-family:"><b><i><span style="font-size:10.0pt"><span style="background:white"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Introduction</span></span></span></span></i></b><span style="font-size:10.0pt"><span style="background:white"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">: Given the significance of concentration in the classroom for academic progress, this study investigated the factors influencing classroom concentration from the perspective of students at Zabol University of Medical Sciences.</span></span></span></span></span></span></span></span><br>
<span style="font-size:11pt"><span style="line-height:115%"><span style="tab-stops:right 468.0pt 472.5pt"><span calibri="" style="font-family:"><b><i><span style="font-size:10.0pt"><span style="background:white"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Methods</span></span></span></span></i></b><span style="font-size:10.0pt"><span style="background:white"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">: This descriptive-analytical cross-sectional study was conducted in 2025 at Zabol University of Medical Sciences. A total of 240 students were included using stratified sampling. Data were collected via the Mehralizadeh questionnaire on factors affecting students' concentration in the classroom. This questionnaire comprises 25 items assessing factors influencing concentration from the students' viewpoint across three domains: instructor, student, and environment. Data analysis was performed using SPSS software with the independent samples t-test at a significance level of <0.05.</span></span></span></span></span></span></span></span><br>
<span style="font-size:11pt"><span style="line-height:115%"><span style="tab-stops:right 468.0pt 472.5pt"><span calibri="" style="font-family:"><b><i><span style="font-size:10.0pt"><span style="background:white"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Results</span></span></span></span></i></b><span style="font-size:10.0pt"><span style="background:white"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">: The highest concentration score was attributed to the instructor domain (2.81 ± 0.59), followed by the environment domain (2.65 ± 0.77) and the student domain (2.51 ± 0.52). Additionally, the time slots of 10:00–12:00 and 16:00–18:00 were reported as the optimal periods for classes. The results indicated significant gender differences (p < 0.05). In factors such as monotonous instructor voice, differing gender between instructor and student, adequate nutrition prior to class, personal mental preoccupations, reliance on group note-taking, and appropriate classroom lighting and ventilation.</span></span></span></span></span></span></span></span><br>
<span style="font-size:11pt"><span style="line-height:115%"><span style="tab-stops:right 468.0pt 472.5pt"><span calibri="" style="font-family:"><b><i><span style="font-size:10.0pt"><span style="background:white"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Conclusion</span></span></span></span></i></b><span style="font-size:10.0pt"><span style="background:white"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">: Based on the results, concentration levels were moderate and dependent on individual variables. It is recommended that instructors focus on improving interactions with students and providing timely, targeted feedback. Scheduling classes during peak concentration hours and enhancing classroom environmental conditions—such as lighting, ventilation, and ergonomic design—could contribute to increased concentration and reduced mental fatigue.</span></span></span></span></span></span></span></span><br>
<br>
تمرکز, کلاس درس, دانشجویان, علوم پزشکی
Factors , Classroom, Concentration, Students, Medical Sciences.
1399
1410
http://jmed.ssu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1510-2&slc_lang=fa&sid=1
Mohsen
Hamidian
محسن
حمیدیان
mohsenhamidian02@gmail.com